Overtuigende Figaro, met een ongewoon lichte bariton

Volkskrant | Frits van der Waa | dinsdag 25 mei 2010
 

Le Nozze di Figaro

Eindhoven - Heel in het begin van Le nozze di Figaro lijkt het of Opera Zuid een Wilders-karikatuur door het toneelbeeld laat lopen, maar de politiek in deze enscenering blijft, zoals het hoort, beperkt tot kritiek op het 18de-eeuwse verschil tussen de standen. De twee figuren met het gebleekte haar (een mimespeler en een zangeres) vertolken allebei de door puberaal liefdesvuur gegrepen page Cherubino. Op gezag van een ‘theatermakersteam’ (want deze enscenering is gemaakt door een collectief van vier ervaren dan wel aankomende regisseurs) zorgen ze voor visueel divertissement op de achtergrond. De zangeres, Karin Strobos, is zoals bijna alle Cherubino’s vertederend adorabel.
Bewonderenswaardig zijn ook de prestaties van de bijna geheel Nederlandse zangersploeg. Figaro wordt gezongen door Martijn Sanders, die een bronzen basgeluid ten beste geeft en oogt als een jonger broertje van Arnold Schwarzenegger. Kim Savelsbergh is een Susanna met een frisse, klaterende sopraan, sprekende ogen en het voor deze rol benodigde uithoudingsvermogen. De Zuid-Afrikaanse sopraan Johanni van Oostrum geeft de partij van de Gravin, hoewel betrekkelijk bescheiden, met veel gevoel gestalte. Maar het meest verrassend is Willem de Vries, die voor de rol van graaf Almaviva een ongewoon lichte bariton heeft, maar desondanks op alle fronten overtuigt. Hij heeft ook een aristocratisch voorkomen, zodat het extra geestig is wanneer hij bij zijn pogingen om een verdachte kast in het boudoir van zijn eega te openen opeens een kettingzaag uit een tas haalt.
De vocale typecasting is een van de sterke troeven van Opera Zuid, het gezelschap dat – naar verhouding – voor een appel en een ei jaarlijks drie opera’s produceert. In deze Figaro zit de kracht hem mede in de diversiteit van de gekozen stemtypen, waardoor ook in de soms wel zeven- of negenstemmige ensembles elke stem apart aanwezig blijft.
Vanuit de bak levert het Brabants Orkest, aangevoerd door Dirk Vermeulen, een aangename ondersteuning. Vermeulen heeft iets te vaak moeite om zangers en orkest bij elkaar te houden, maar compenseert dat met fraaie en onalledaagse accenten, tinten en tussenstemmetjes.
Zoals het een goede Figaro betaamt, zijn er veel subtiele grappen en kwinkslagen. Het simpele decor, een soort hekwerk dat wanden suggereert helpt daarbij. Zo is achter het hek een tuin zichtbaar, waar zich veel parallelhandelingen afspelen – soms iets te veel. Het is moeilijk om in de tweede helft het niveau van de wervelende eerste twee bedrijven vol te houden. De enige die daar geen last van heeft is Mozart.

Opera Zuid speelt verrassende 'Nozze'

Brabants Daglab | Mieske van Eck | maandag 24 mei 2010 |

Opera Zuid en Het Brabants Orkest speelden zaterdagavond 22 mei een verrassende en opmerkelijk frisse 'Le Nozze di Figaro' van Mozart in het Parktheater in Eindhoven.
Het zuidelijke operagezelschap viert met deze uitvoering zijn twintigjarig bestaan. Het publiek in Eindhoven reageerde enthousiast op de uitbundige en speelse aanpak van deze klassieker van Mozart over liefde, jaloezie, ontrouw en wraak.
Donderdag 8 juli is deze uitvoering in de open lucht te zien op de Parade in Den Bosch.
Verrassend was vooral dat bij Opera-Zuid de op alle vrouwen verliefde page Cherubino vergezeld ging van een dubbelganger, waardoor niet alleen deze rol, maar de hele opera een enorme vaart kreeg.

Regisseurs Sybrand van der Werf en Nynke van der Bergh maakten er samen met de theatermakers Ilmer Rozendaal en Robin Coops van de toneelacademie Maastricht een eigentijdse strijd tussen de seksen van. Een komedie met vele komische momenten, maar soms ook ironie en bittere kanten.

'Le Nozze di Figaro' van Opera Zuid, Het Brabants Orkest onder leiding van Dirk Vermeulen, het koor van het Conservatorium Maastricht en solisten is onder meer nog te zien in: Schouwburg Tilburg: di 25 mei; De Maaspoort Venlo: do 27 mei; Stadsschouwburg Utrecht: do 10 juni; Theater aan de Parade Den Bosch: di 15 juni; Chassé Breda: za 19 juni. operazuid.nl

Figaro met bloemkool

Telegraaf | Thiemo Wind | dinsdag 25 mei

OPERA - Mozarts opera Le nozze di Figaro is en blijft een lastig ding. Moderne regisseurs plaatsen de handeling graag in het heden, omdat het verhaal over liefde en lust van alle tijden is. Bij de Nederlandse Opera speelde het verhaal in de showroom van een autodealer, met een erbarmelijk resultaat. Zo extreem wil Opera Zuid niet zijn, al wordt ook hier mobiel gebeld. Het klavecimbel laat ’s werelds bekendste ringtone horen. Dat laatste is al vaker vertoond in het theater, maar het publiek in Eindhoven kan er gelukkig nog om lachen.
De boodschap ligt er dik bovenop: het gaat om intermenselijke verhoudingen. Al tijdens de ouverture raakt het podium bevolkt door jongens en meisjes die zich door hun hormonale huishouding laten dirigeren. Van Cherubino, die vrouwen zo hopeloos aanbidt, bevolken zelfs twee exemplaren het toneel. Hij moet de aanjager voorstellen en is hier geen bedeesde jongeling, maar ontpopt zich meer als een arrogant pubertje. Cherubino kust Susanna plat op de mond en zal bij graaf Almaviva hetzelfde doen. Biseksueel, ook dat nog! Wij zijn niet van gisteren, lijkt het vierkoppige regisseursteam te willen uitstralen.
Het basisdecor wordt gedomineerd door een foeilelijk doch doeltreffend raamwerk dat op de gevel van een modern kantoorgebouw lijkt, maar dan zonder glas in de sponningen. Zo ontstaat de suggestie van verschillende ruimtes, zij het van een onbestemde soort. Nog het meeste houvast bieden de biologische producten uit de kas van tuinman Antonio. Als Susanna in de slotakte haar woede koelt, moet een heel veld bloemkolen eraan geloven.

Reliëf
De voorstelling heeft dan eindelijk wat reliëf gekregen, na een uitgesproken matte eerste helft. Gekke bekken genoeg, net als grappigheden die net niet grappig willen werken. Komediespel is een vak apart. Maar gaandeweg maakt het bordkarton plaats voor een zekere levendigheid, al blijft de humor grof gekwast. Het nachtelijke spel in de tuin wordt geholpen door een sfeervolle belichting.

Ook in muzikaal opzicht valt een stijgende lijn te bespeuren. Kim Savelsbergh zingt zich met allure los in de rol van Susanna, en Martijn Sanders doet hetzelfde als Figaro. Karin Strobos, een gave Cherubino, is in haar travestierol niet van een knaapje te onderscheiden. Willem de Vries blijft in alle opzichten kleurloos als graaf Almaviva, maar wellicht hebben de regisseurs het zo beoogd. Johanni van Oostrum plaatst er een gravin tegenover die met gevoelige schaduwtinten uitdrukking geeft aan haar bedroefdheid.
Als geheel zou de productie gebaat zijn bij meer spankracht in de muzikale timing. Vooral de recitatieven vormen een struikelblok. De begeleidende klavecinist stuwt niet maar dreutelt eindeloos mee in gebroken akkoorden, als een gemankeerde harpist.
Dirk Vermeulen, afkomstig uit de school van Frans Brüggen, dirigeert. Hij laat het Brabants Orkest stijlzuiver spelen, met fijn weefwerk van de strijkers. De koperblazers bedienen zich van historische instrumenten, een praktijk die steeds meer ingang vindt bij de gewone symfonieorkesten. In het coördineren van het ensemblewerk is Vermeulen niet altijd even handig. Zijn neus verkeert nog veel in de partituur. Met twaalf voorstellingen te gaan heeft Opera Zuid nog voldoende kansen om deze Figaro te laten groeien.

Tournee t/m 19 juni, op 6 juli semi-scenisch in het Amsterdamse Concertgebouw. www.operazuid.nl